Cuộc đua thu hút FDI nóng lên: Việt Nam đặt mục tiêu giải ngân 30–40 tỷ USD mỗi năm

Nhu cầu vốn đầu tư lớn để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số đang khiến cuộc đua thu hút FDI trong khu vực nóng lên. Việt Nam đặt mục tiêu giải ngân 30–40 tỷ USD mỗi năm, trong bối cảnh Philippines, Malaysia và Ấn Độ đều tăng cường chính sách cạnh tranh đầu tư.

Nhu cầu vốn lớn tạo áp lực mới cho mục tiêu thu hút FDI

Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong giai đoạn tới đang đặt ra yêu cầu rất lớn về nguồn lực đầu tư. Trong đó, thu hút FDI không chỉ là nhiệm vụ mở rộng dòng vốn nước ngoài mà còn trở thành một trong những yếu tố quan trọng để Việt Nam duy trì năng lực sản xuất, phát triển công nghệ và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Tại phiên thảo luận, giải trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong giai đoạn tới cần tăng khoảng 2,21 lần so với giai đoạn 2021–2025. Riêng đối với vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Việt Nam cần thu hút bình quân khoảng 30–40 tỷ USD vốn giải ngân mỗi năm.

Điểm đáng chú ý là mục tiêu này đề cập đến vốn FDI thực hiện, không phải tổng vốn đăng ký. Điều đó có nghĩa Việt Nam cần không chỉ thu hút nhà đầu tư đưa ra cam kết, mà còn phải bảo đảm các dự án được triển khai, xây dựng nhà máy, mua sắm thiết bị và đưa vốn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế.

Áp lực này càng rõ hơn khi nhìn vào kết quả năm 2025. Theo số liệu của Cục Thống kê, vốn FDI thực hiện tại Việt Nam đạt khoảng 27,62 tỷ USD, mức cao nhất trong giai đoạn 2021–2025. So với kết quả này, mục tiêu 30–40 tỷ USD mỗi năm đòi hỏi dòng vốn giải ngân tiếp tục tăng lên đáng kể trong những năm tới.

Philippines, Malaysia và Ấn Độ gia tăng cạnh tranh thu hút đầu tư

Không chỉ Việt Nam đặt mục tiêu mở rộng dòng vốn nước ngoài, nhiều nền kinh tế trong khu vực cũng đang tăng tốc thu hút các dự án có giá trị gia tăng cao. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, cạnh tranh đầu tư giữa các quốc gia ngày càng gay gắt, đặc biệt trong những lĩnh vực như điện tử, máy tính, điện thoại, chip bán dẫn và chuyển đổi số.

Tại Đông Nam Á, Philippines và Malaysia đang triển khai các cơ chế, chính sách nhằm thu hút đầu tư vào những ngành công nghệ có tiềm năng tăng trưởng. Đây cũng là các lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên phát triển, khiến sự cạnh tranh về nguồn vốn, công nghệ và các dự án quy mô lớn trở nên trực tiếp hơn.

Trong khi đó, Ấn Độ đang đẩy mạnh chiến lược phát triển ngành sản xuất điện thoại di động, với tham vọng trở thành một trung tâm sản xuất toàn cầu. Theo thông tin được Bộ trưởng dẫn tại phiên giải trình, quốc gia này sẵn sàng triển khai các chính sách hỗ trợ trực tiếp từ 150–180 USD cho mỗi sản phẩm điện thoại được sản xuất trong nước.

Sự tham gia của Ấn Độ cho thấy cuộc cạnh tranh không còn giới hạn ở những ưu đãi thuế hay chi phí lao động. Các quốc gia đang sử dụng nhiều công cụ khác nhau để thu hút doanh nghiệp, từ hỗ trợ sản xuất, phát triển hạ tầng, xây dựng hệ sinh thái công nghiệp đến tạo điều kiện cho hoạt động nghiên cứu và phát triển.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh: “Chúng ta cần thu hút FDI thì các quốc gia khác cũng cần. Những lĩnh vực chúng ta ưu đãi thì họ cũng ưu đãi”. Nhận định này cho thấy Việt Nam không thể chỉ dựa vào các lợi thế truyền thống để duy trì sức hấp dẫn với nhà đầu tư quốc tế.

Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận để nâng sức cạnh tranh FDI

Trước sức ép cạnh tranh, việc sửa đổi Luật Đầu tư được đặt trong mục tiêu hoàn thiện môi trường kinh doanh, khơi thông nguồn lực và nâng cao khả năng thu hút các dự án quy mô lớn. Theo định hướng được Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu, chính sách ưu đãi cần tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo động lực tăng trưởng dài hạn như công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và chuyển đổi số.

Tuy nhiên, mở rộng quy mô vốn FDI không đồng nghĩa với việc chỉ cần thu hút càng nhiều dự án càng tốt. Vấn đề quan trọng hơn là dòng vốn nước ngoài có thể tạo ra giá trị gia tăng bao nhiêu cho nền kinh tế trong nước.

Một trong những yêu cầu được nhấn mạnh là tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam. Khi các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của tập đoàn quốc tế, lợi ích từ dòng vốn đầu tư sẽ không chỉ dừng lại ở kim ngạch xuất khẩu hay số lượng việc làm, mà còn thể hiện qua năng lực sản xuất, trình độ quản trị và khả năng tiếp nhận công nghệ.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cho biết chính sách hỗ trợ, ưu đãi đầu tư cần gắn với kết quả đầu ra có thể lượng hóa, kiểm tra và giám sát. Nếu nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết sau khi nhận ưu đãi, cần có cơ chế xử lý phù hợp, bao gồm việc chấm dứt hoặc thu hồi các hỗ trợ theo quy định.

Cách tiếp cận này nhằm hạn chế tình trạng ưu đãi được trao nhưng không tạo ra hiệu quả tương xứng, đồng thời bảo đảm nguồn lực Nhà nước được sử dụng đúng mục tiêu.

Mục tiêu 30–40 tỷ USD/năm: Không chỉ là cuộc đua về quy mô vốn

Với mục tiêu giải ngân 30–40 tỷ USD FDI mỗi năm, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu vừa mở rộng khả năng tiếp nhận vốn, vừa nâng chất lượng môi trường đầu tư. Cạnh tranh với Philippines, Malaysia và Ấn Độ cho thấy lợi thế thu hút đầu tư cần được duy trì bằng những cải thiện thực chất về thể chế, hạ tầng, nhân lực và hệ sinh thái công nghiệp.

Trong bối cảnh các tập đoàn quốc tế ngày càng cân nhắc kỹ địa điểm sản xuất và tổ chức chuỗi cung ứng, tốc độ xử lý thủ tục, tính ổn định của chính sách và khả năng cung ứng năng lượng, logistics cũng có ý nghĩa quan trọng đối với quyết định đầu tư.

Vì vậy, mục tiêu thu hút FDI 30–40 tỷ USD mỗi năm không đơn thuần là một chỉ tiêu về dòng vốn. Đây còn là phép thử đối với năng lực cải thiện môi trường kinh doanh và khả năng kết nối khu vực doanh nghiệp trong nước với chuỗi giá trị toàn cầu.

Nếu thu hút được những dự án có hàm lượng công nghệ cao, tỷ lệ nội địa hóa tốt và cam kết chuyển giao tri thức rõ ràng, FDI có thể trở thành động lực hỗ trợ Việt Nam tiến gần hơn đến mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Ngược lại, nếu chỉ chú trọng quy mô vốn đăng ký mà thiếu cơ chế bảo đảm giải ngân và lan tỏa công nghệ, hiệu quả đóng góp của dòng vốn này sẽ khó đạt kỳ vọng.

Liên hệ: Minh Thắng HCT 036.7847.099 để nhận tư vấn đầu tư hàng hóa phái sinh.
HCT Kiến tạo giá trị - Chia sẻ thành công